BEL AĞRISI ÖNGÖRÜLEBİLİR Mİ?
Bu makale, dünya çapında ciddi ekonomik yüke sebep olan bel ağrısının öngörülebilirliğini kohort çalışmalarının sistematik bir incelemesiyle ele almaktadır. Araştırma, başta sedanter bireyler olmak üzere geniş bir popülasyonda bel ağrısına zemin hazırlayan risk faktörlerini analiz etmektedir.
Mesleki deformasyonlar ve kalitesiz yaşam tarzı, bireylerin omurgasında ve farklı kinetik segmentlerinde dejeneratif değişikliklere yol açmaktadır. Günümüzde Bel ağrısı (Low Back Pain/LBP) şikayetleri; hareketsiz yaşamın, teknolojik cihaz bağımlılığına bağlı fiziksel inaktivitenin ve giderek kötüleşen beslenme alışkanlıklarının bir sonucu olarak ivme kazanmaktadır. Bazı konjenital bozukluklar nedeniyle belirli bireyler bel ağrısı geliştirmeye daha yatkın olsa da, bu durum pasif bir kabullenişe dönüşmemeli; daha kaliteli bir yaşam için aktif bir mücadele verilmelidir. İnceleyecek olduğunuz bu sistematik kohort çalışması, kısıtlayıcı etkenlerin önceden saptanmasıyla bel ağrısının öngörülebilir olup olmadığına bilimsel bir ışık tutmayı amaçlamaktadır.
Bu sistematik inceleme için, MEDLINE, EMBASE, CINAHL, SportDiscus, AMED ve The Cochrane Library elektronik veri tabanları taranmıştır.
Elektronik veri tabanı taramalarını 1 kişi yaptı. Başlıklar ve çalışmaların özetleri 2 hakem tarafından bağımsız olarak değerlendirildi. Çalışma sırasında anlaşmazlık çıkmadığı için üçüncü bir kişiye ihtiyaç duyulmadı. Dahil edilen çalışmaların referans listeleri, klinik kılavuzlar ve yakın zamanda yayınlanmış sistematik incelemeler de çalışmalar için tarandı.
LBP ilerlemesinde kas-iskelet sistemi risk faktörlerini araştıran 12 makale toplam 5459 katılımcıyı içeriyordu (1, 2). Dahil edilen tüm çalışmaların 12 aylık bir takip süresi vardı. Sadece Milgrom ve arkadaşlarının araştırması 14 haftalık bir takip süresini içeriyordu (3). 2 çalışma (4, 5) katılımcıların LBP öyküsü olup olmadığını belirtmedi. 6 çalışma (2, 5, 6, 7, 8, 9) LBP öyküsü olan katılımcıları içeriyordu; bu 6 çalışma arasından 2’si (7, 9) LBP öyküsü olan katılımcıların başlangıçta ağrısız olduğu belirtti. 4 çalışma (3, 10, 11, 12) sadece yakın zamanda LBP öyküsü olmayan katılımcıları içeriyordu. Çoğu çalışma (1, 3, 5, 7, 8, 12) katılımcıların başlangıçta ve takip süresince bir anket doldurduğunu bildirdi. Hiçbir çalışma katılımcıların takip sırasında geliştirdiği LBP’nin türünü veya süresini tanımlamadı ve LBP’yi değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracının kullanılıp kullanılmadığı belirsizdir.
12 Kas-iskelet sistemi risk faktörü değerlendirildi: Lumbar ektansiyon, Lumbar fleksiyon ve lateral fleksiyon hareket açıklıkları, Quadriceps ve Hamstring’in fleksibilitesi, Lumbar lordoz, orta parmak ile zemin mesafesi, sırt ve karın kas kuvveti, sırt kası dayanıklılığı, Erector Spinae ve Quadratus Lumborum’un kas kesit alanları.
1364 Katılımcıyı içeren 3 çalışma lateral fleksiyon hareket açıklığı için veri sağladı ve bu meta-analiz dahil edilmeye uygundu. Her 3 çalışmada, katılımcılar, dik bir pozisyondan ellerini ipsilateral uyluklarından (sağ elleriyle sağ uyluklarından zemine doğru) aşağı doğru uzatabilecekleri maksimum noktaya kadar ya da ağrının meydana geldiği noktaya kadar uzattı ve lateral fleksiyon değerlendirildi. Sonuç olarak azalmış lateral fleksiyon hareket açıklığı ile LBP gelişimi arasında düşük veya önemsiz heterojen bir bağlantı bulundu.
*Lateral fleksiyon hareket açıklığı ve bel ağrısı için açıklamalı orman grafiği
1657 Katılımcıyı içeren 3 çalışma Lumbar lordoz için veri sağladı ve bu meta-analiz dahil edilmeye uygundu. Adams ve ark. ile yapılan her çalışmada Lumbar lordozu ölçmek için farklı bir cihaz kullanıldı (1). Milgrom ve ark. farklı referans noktaları bildirerek L1 ve L4’ün açılarını ölçtü (3). Nissinen ve ark. herhangi bir referans noktası bildirmedi (12). Sonuç olarak Lumbar lordozdaki azalma ile LBP geliştirme riski arasında anlamlı bir ilişki vardı.
*Lumbar lordoz ve bel ağrısı için açıklamalı orman grafiği
1771 Katılımcıyı içeren 3 çalışma Hamstring hareket açıklığı için veri sağladı ve bu meta-analize dahil edilmeye uygundu. Kujala ve ark. ve Van Nieuwenhuyse ve ark. düz bacak kaldırma testini kullandı (8, 9). Feldman ve ark. pasif diz ekstansiyon testini kullandı (6). Sonuç olarak kısıtlı Hamstring hareket açıklığı ile LBP geliştirme riski arasında anlamlı bir ilişki bulundu.
*Hamstring fleksibilitesi ve bel ağrısı için açıklamalı orman grafiği
Lateral fleksiyon kısıtlılığı, lumbar lordoz ve hamstring infleksibilitesi dışındaki diğer risk faktörleri anlamlı olmayan sonuçlar gösterdi. Kayda değer araştırmalar latareal fleksiyon kısıtlılığı, Lumbar lordoz ve Hamstring infleksibilitesi’ydi. Bu kısıtlayıcı etkenler öngörücü kas-iskelet sistemi risk faktörleri olarak kullanılabilir.
1. Adams MA, Mannion AF, Dolan P. Personal risk factors for first-time low back pain. Spine (Phila Pa 1976) 1999;24(23):2497–2505. doi: 10.1097/00007632-199912010-00012.
2. Fortin M, Gibbons LE, Videman T, Battié MC. Do variations in paraspinal muscle morphology and composition predict low back pain in men? Scand J Med Sci Sports. 2015;25(6):880–887. doi: 10.1111/sms.12301.
3. Milgrom C, Finestone A, Lev B, Wiener M, Floman Y. Overexertional lumbar and thoracic back pain among recruits: a prospective study of risk factors and treatment regimens. J Spinal Disord. 1993;6(3):187–193. doi: 10.1097/00002517-199306030-00001.
4. Biering-Sorensen F. Physical measurements as risk indicators for low-back trouble over a one-year period. Spine (Phila Pa 1976) 1984;9(2):106–119. doi: 10.1097/00007632-198403000-00002.
5. Kountouris A, Portus M, Cook J. Cricket fast bowlers without low back pain have larger quadratus lumborum asymmetry than injured bowlers. Clin J Sport Med. 2013;23(4):300–304. doi: 10.1097/JSM.0b013e318280ac88.
6. Feldman DE, Shrier I, Rossignol M, Abenhaim L. Risk factors for the development of low back pain in adolescence. Am J Epidemiol. 2001;154(1):30–36. doi: 10.1093/aje/154.1.30.
7. Gibbons LE, Videman T, Battie MC. Isokinetic and psychophysical lifting strength, static back muscle endurance, and magnetic resonance imaging of the paraspinal muscles as predictors of low back pain in men. Scand J Rehabil Med. 1997;29(3):187–191.
8. Kujala UM, Taimela S, Salminen JJ, Oksanen A. Baseline anthropometry, flexibility and strength characteristics and future low-back pain in adolescent athletes and nonathletes. A prospective one-year follow-up study. Scand J Med Sci Sports. 1994;4(3):200–205. doi: 10.1111/j.1600-0838.1994.tb00426.x.
9. Van Nieuwenhuyse A, Crombez G, Burdorf A, Verbeke G, Masschelein R, Moens G, Mairiaux P: Physical characteristics of the back are not predictive of low back pain in healthy workers: A prospective study. BMC Musculoskelet Disord 2009;10(2)
10. Kanchanomai S, Janwantanakul P, Pensri P, Jiamjarasrangsi W. A prospective study of incidence and risk factors for the onset and persistence of low back pain in Thai university students. Asia Pac J Public Health. 2015;27(2):106–115. doi: 10.1177/1010539511427579.
11. Luoto S, Heliovaara M, Hurri H, Alaranta H. Static back endurance and the risk of low-back pain. Clin Biomech. 1995;10(6):323–324. doi: 10.1016/0268-0033(95)00002-3.
12. Nissinen M, Heliovaara M, Seitsamo J, Alaranta H, Poussa M. Anthropometric measurements and the incidence of low back pain in a cohort of pubertal children. Spine (Phila Pa 1976) 1994;19(12):1367–1370. doi: 10.1097/00007632-199406000-00010.