ELİT GENÇ FUTBOLCULARDA PLİOMETRİK VE YÖN DEĞİŞTİRME ANTRENMANLARININ ETKİSİ
Bu makale, elit genç futbolcularda pliometrik ve yön değişikliği antrenman kombinasyonunun kısa vadeli etkilerini değerlendirmek amacıyla Şubat 2018 tarihli “Kuvvet ve Kondisyon Araştırma Dergisi”nde yayımlanan randomize kontrollü deneme çalışmasını yansıtmaktadır.
Pliometrik antrenmanlar, gücü geliştirmek için bilimsel literatür tarafından çoğunlukla kabul görmüş bir antrenman çeşididir. Esneme-Kısalma Döngüsü/Stretch-Shortening cycle (SSC) üzerinde artış sağlamasından dolayı, dikey, yatay sıçramalarla ve sprint performansıyla olumlu bir şekilde ilişkilendirilir. Özellikle atletik performans/kuvvet ve kondisyon koçları, saha içerisindeki sık uygulanan eylemlerin performansını daha da iyileştirmek için antrenman metotlarının kombinasyonunu tercih etmektedirler.
Kayıt sürecinde 23 genç futbolcu değerlendirildi. Dahil edilme kriterlerini karşılamayan 2 oyuncu (kaleciler) çalışmaya dahil edilmedi. Tüm katılımcılara çalışmanın potansiyel riskleri ve yararları hakkında bilgi verildi ve bilgilendirilmiş onam imzalandı. Suffolk Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Bölümü Etik Kurulu bu çalışmayı onayladı ve tüm prosedürler insan çalışmaları için Helsinki Bildirgesi’ne göre gerçekleştirildi. Ayrıca hiçbir ekonomik teşvik sağlanmadı.
Aktif olarak spor kariyerine devam eden katılımcılar (genç elit sporcular) sebebiyle bu çalışma bir kontrol grubu içermiyordu. Kontrol grubunun varlığı, oyuncuların performansını ve bu oyuncuları kadrosunda bulunduran kulüp takımlarını, daha geniş bir fikstür programında olumsuz etkileyebileceğinden ve bu yaklaşımın etik olmadığını değerlendirmelerinden dolayı yazarlar, bu çalışmayı 2 gruba bölerek (SYD-G/YDP-G) paralel grup tasarımı yolunu izledi.
Gruplar rastgele olacak şekilde 2 gruba ayrıldı. Bir grup hem yön değiştirme hem de pliometrik antrenman grubunu (YDP-G) 11 katılımcıyla temsil ederken, diğer bir grup sadece yön değiştirme antrenman grubunu (SYD-G) 10 katılımcıyla temsil ediyordu. Fakat çalışma, SYD-G protokolle ilişkili olmayan yaralanmalar (Clavicula ve ayak kırığı) sebebiyle 19 katılımcıyla tamamlandı.
Çalışma 8 hafta planlanmıştı. 2 uluslararası U18 futbol turnuvası arasında temel testler ve antrenman sonrası değerlendirmelerin yanı sıra antrenman protokolü uygulandı. Her iki uluslararası turnuvaya da kadro katılımı, teknik ve spor bilimi personeli bir öncelik olarak kabul edildi. Araştırmacılar, bu turnuvalarla ilişkili herhangi bir müdahaleyi önlemek için bu protokol süresini 6 hafta olarak planlamayı seçtiler ve 8 haftalık planlanan çalışma 6 hafta olarak tekrar belirlendi. Araştırmacılar, her iki gruptan da protokol süresince normal yaşam tarzlarını ve beslenme davranışlarını sürdürmelerini istedi. Bu çalışma sırasında ekip, takım antrenmanlarına devam ederken, her Cumartesi günü de resmi bir maç oynadı. Bu da haftada 4 antrenman seansına tekabül etti. Pazar günleri ise tatildi. Oyuncular sezon boyunca çalışmanın başlangıcına kadar aynı antrenmanı yaptı. Tüm antrenman seansları aynı saatte (15:00) gerçekleştirildi. Antrenman yükündeki olası farklılıkları değerlendirmek için tüm antrenman seanslarından sonra algılanan efor RPE-10 (Rating of Perceived Exertion/Algılanan Egzersiz Derecesi) nicel ölçülendirme yöntemiyle değerlendirildi. Oyunculardan testten önceki gün herhangi bir ağır fiziksel aktiviteden kaçınmaları ve testten 8 saat önce kafeinden uzak durmaları istendi. Test değerlendirmesinden önce, takımın fitness koçu tarafından standart bir ısınma 15 dakika boyunca gerçekleştirildi. Katılımcılar, denemeler arasında yeterli dinlenme aralıkları ile aynı testi 3 kez tekrarladılar ve analize her testteki en yüksek puan dahil edildi. Taban çizgisi testi protokolün başlangıcından itibaren 1. hafta yapıldı. 6 haftalık antrenman sonrası, her iki grup da temel testleri son hafta (6. hafta) tekrarladı. Uzun atlama testi, elastik enerji yeteneğinden (eksantrik yükleme) yoksun olarak gelişimi değerlendirmek için kullanıldı. Elastik enerji yeteneğinin gelişimini belirleyebilmek içinse her iki bacak ile üçlü sıçrama testi (Triple Hop Test) gerçekleştirildi. Operatörler/Araştırmacılar, başlangıç çizgisine dik olarak zemine standart bir kumaş şerit ölçüsü sabitlediler. Katılımcılar, baş parmakları başlangıç çizgisinde olacak şekilde belirlenmiş test ayağı üzerinde durdular. Oyuncular aynı uzuv üzerinde 3 ardışık maksimal ileri sıçrama gerçekleştirdiler. Kol savurmaya izin verildi. Araştırmacılar, başlangıç çizgisinden üçüncü sıçramayı tamamlarken topuğun yere temas ettiği noktayı ölçü olarak kabul ettiler. Bu testin geçerliliği ve güvenilirliği, sınıf içi korelasyon katsayısı = 0.98 olarak belirlenmiştir ve çalışmada belirlenenlerle uyumludur (sınıf içi korelasyon katsayısı = 0.95). Oyuncuların sprint yeteneğindeki gelişmeleri değerlendirmek için 10m, 30m ve 40m sprint testleri yapıldı. Bu amaçla tasarlanan koşu parkurunun (futbol sahasında) başına ve sonuna kızılötesi zamanlama kapıları (Microgate, Bolzano, İtalya) yerleştirildi. Testler ayakta, ön ayak birinci fotosel ışınından 0,2m uzakta olacak şekilde başladı. YD yeteneğindeki gelişimi değerlendirmek için 505 YD/Çeviklik testi kullanıldı. “Go/Git” komutuyla, deneklere 15m koşmaları, 10m’de ilk zamanlama kapısından geçmeleri, test alanının sınırından tercih ettikleri ayakları ile yavaşlayıp dönmeleri ve başladıkları zamanlama kapasından tekrar geçmeleri talimatı verildi. SYD-G haftada 2 kez 45°, 90° ve 180° gibi farklı açılarda yön değişikliği (YD) ile kısa mekik koşuları ve sprint protokolü gerçekleştirdi. Pazartesi günü 36 YD sayısı ve Çarşamba günü 48 YD sayısı için 3/4 set her biri 4 YD sayısı olacak şekilde koşular gerçekleştirildi. YDP-G ise, SYD-G ile aynı YD koşullarını sağlarken aynı zamanda 60 sıçrama sayısıyla pliometrik bir antrenmana daha dahil oldular. Pliometrik antrenman 4 set 5 tekrar olacak şekilde Drop Jump egzersizinden oluşuyordu. Bu egzersiz, 60cm’lik yükseklikten düşmeyi ve ardından 15cm’lik bir engelin üzerinden sıçrama kombinasyonunu içeriyordu. YDP-G, SYD-G kıyasla, pliometrik antrenman katkısından dolayı daha fazla antrenman hacmi uyguladı.
Çalışmanın uyumu, YDP-G için %93, SYD-G içinse %96, ortalama RPE YDP-G ve SYD-G olarak 5,5’ti. Çalışma süresi 8 haftanın da altında olmasına rağmen, önceki bulguları destekleyecek nitelikte olumlu gelişmeler görülmüştür. 6 Haftalık eğitim sonrası hem SYD-G hem de YDP-G için performansta egzersize bağlı değişiklikler mevcuttu.
%90 Güven aralığı ile birlikte YDP-G, SYD-G kıyasla, uzun atlama testinde önemli ölçüde olumlu, 10m sprintte (daha geniş bir aralık farkından dolayı) olumlu sonuçlar bildirdi. Fakat, diğer tüm testlerde önemli bir değişiklik yoktu.
Bu çalışmanın ilk sınırlaması, kaydedilen küçük örneklemle ilişkili olmasıdır. Daha büyük bir örneklem, YDP-G ve SYD-G tarafından elde edilen etki hakkında daha tutarlı bir görüş sunabilirdi. İkinci sınırlama cinsiyetle ilgilidir (sadece elit genç erkek futbolcularda uygulanmıştır). Üçüncü sınırlama, sonuçlar sonrası (örneğin kontrol grubunun yokluğundan dolayı) seçilen çalışma tasarımının uygunluğudur. Yazarlar, “Superiority Trial, Üstünlük Denemesi” gibi çalışma tasarımının, bu çalışmada olduğu gibi paralel grup tasarımından daha açıklanabilir sonuçlar vereceğini öngörmektedir.
1. Asadi A, Arazi H, Young WB, Sáez de Villarreal E. The effects of plyometric training on change-of-direction ability: A meta-analysis. Int J Sports Physiol Perform 11: 563–573, 2016.
2. Beato M, Bertinato L, Schena F. High volume training with small-sided games affects technical demands in football: A descriptive study. Sport Sci Health 10: 219–223, 2014.
3. Born DP, Zinner C, Düking P, Sperlich B. Multi-directional sprint training improves change-of-direction speed and reactive agility in young highly trained soccer players. J Sports Sci Med 15: 314–319, 2016.
4. Buchheit M. The numbers will love you back in return-I promise. Int J Sports Physiol Perform 11: 551–554, 2016.
5. Caldwell BP, Peters DM. Seasonal variation in physiological fitness of a semiprofessional soccer team. J Strength Cond Res 23: 1370–1377, 2009.
6. Christopher J, Beato M, Hulton AT. Manipulation of exercise to rest ratio within set duration on physical and technical outcomes during small-sided games in elite youth soccer players. Hum Mov Sci 48: 1–6, 2016.
7. Coratella G, Beato M, Schena F. The specificity of the Loughborough Intermittent Shuttle Test for recreational soccer players is independent of their intermittent running ability. Res Sport Med 24: 363–374, 2016.
8. Coratella G, Bellin G, Beato M, Schena F. Fatigue affects peak joint torque angle in hamstrings but not in quadriceps. J Sports Sci 33: 1276–1282, 2015.
9. Douglas J, Pearson S, Ross A, McGuigan M. Eccentric exercise: Physiological characteristics and acute responses. Sport Med 47: 663–675, 2017.
10. Hamilton RT, Shultz SJ, Schmitz RJ, Perrin DH. Triple-hop distance as a valid predictor of lower limb strength and power. J Athl Train 43: 144–151, 2008.
11. Hammami M, Negra Y, Shephard RJ, Chelly MS. The effect of standard strength vs. contrast strength training on the development of sprint, agility, repeated change of direction, and jump in junior male soccer players. J Strength Cond Res 31: 901–912, 2017.
12. Hopkins WG, Marshall SW, Batterham AM, Hanin J. Progressive statistics for studies in sports medicine and exercise science. Med Sci Sports Exerc 41: 3–13, 2009.
13. Impellizzeri FM, Rampinini E, Castagna C, Bishop D, Bravo DF, Tibaudi A, Wisloff U. Validity of a repeated-sprint test for football. Int J Sport Med 29: 899–905, 2008.
14. Jarvis MM, Graham-Smith P, Comfort P. A methodological approach to quantifying plyometric intensity. J Strength Cond Res 30: 2522–2532, 2016.
15. Keiner M, Sander A, Wirth K, Schmidtbleicher D. Long-term strength training effects on change-of-direction sprint performance. J Strength Cond Res 28: 223–231, 2014.
16. Lesaffre E. Superiority, equivalence, and non-inferiority trials. Bull NYU Hosp Jt Dis 66: 150–154, 2008.
17. Markovic G, Mikulic P. Neuro-musculoskeletal and performance adaptations to lower-extremity plyometric training. Sports Med 40: 859–895, 2010.
18. McMillan K, Helgerud J, Grant SJ, Newell J, Wilson J, Macdonald R, Hoff J. Lactate threshold responses to a season of professional British youth soccer. Br J Sports Med 39: 432–436, 2005.
19. Moher D, Schulz KF, Altman DG; CONSORT GROUP (Consolidated Standards of Reporting Trials). The CONSORT statement: Revised recommendations for improving the quality of reports of parallel-group randomized trials. Ann Intern Med 134: 657–662, 2001.
20. Mohr M, Krustrup P, Bangsbo J. Match performance of high-standard soccer players with special reference to development of fatigue. J Sports Sci 21: 519–528, 2003.
21. Mohr M, Krustrup P, Bangsbo J. Fatigue in soccer: A brief review. J Sports Sci 23: 593–599, 2005.
22. Rampinini E, Coutts AJ, Castagna C, Sassi R, Impellizzeri FM. Variation in top level soccer match performance. Int J Sports Med 28: 1018–1024, 2007.
23. Di Salvo V, Gregson W, Atkinson G, Tordoff P, Drust B. Analysis of high intensity activity in Premier League soccer. Int J Sports Med 30: 205–212, 2009.
24. Slimani M, Chamari K, Miarka B, Del Vecchio FB, Chéour F. Effects of plyometric training on physical fitness in team sport athletes: A systematic review. J Hum Kinet 53: 231–247, 2016.
25. Stewart PF, Turner AN, Miller SC. Reliability, factorial validity, and interrelationships of five commonly used change of direction speed tests. Scand J Med Sci Sports 24: 500–506, 2014.
26. Taylor JM, Macpherson TW, Mclaren SJ, Spears I, Weston M. Two weeks of repeated-sprint training in soccer: To turn or not to turn? Int J Sports Physiol Perform 11: 998–1004, 2016.
27. Thorpe RT, Strudwick AJ, Buchheit M, Atkinson G, Drust B, Gregson W. Monitoring fatigue during the in-season competitive phase in elite soccer players. Int J Sports Physiol Perform 10: 958–964, 2015.
28. Wang Y-C, Zhang N. Effects of plyometric training on soccer players. Exp Ther Med 12: 550–554, 2016.
29. Wong DP, Chan GS, Smith AW. Repeated-sprint and change-of-direction abilities in physically active individuals and soccer players: Training and testing implications. J Strength Cond Res 26: 2324–2330, 2012.
30. Yanci J, Los Arcos A, Camara J, Castillo D, García A, Castagna C. Effects of horizontal plyometric training volume on soccer players’ performance. Res Sports Med 24: 308–319, 2016.
31. Zamparo P, Bolomini F, Nardello F, Beato M. Energetics (and kinematics) of short shuttle runs. Eur J Appl Physiol 115: 1985–1994, 2015.
32. Zamparo P, Zadro I, Lazzer S, Beato M, Sepulcri L. Energetics of shuttle runs: The effects of distance and change of direction. Int J Sports Physiol Perform 9: 1033–1039, 2014.