SİTRÜLİN MALAT'IN
PERFORMANS & KAS AĞRISINA ETKİSİ
Bu makale, genellikle antrenman öncesi olarak kullanılan (pre-workout), non-esansiyel bir amino asit olan citrulline (sitrülin) ile Krebs Döngüsünün aracılığını yapan maddelerden olan malat’ın karışımından oluşan bir supplement ürünü olan Sitrülin Malat’ın (SM) performans ve kas ağrısı üzerindeki etkisini çift kör, çapraz bir tasarım modeli kullanılarak randomize kontrollü denemesini yansıtır.
Rekreasyonel amaçlı spor yapanların termojenik ürünlere yönelmesi ve performans sporcularının ergojenik desteklere olan yoğun ilgisi, gıda takviyesi (supplement) çeşitliliğini hızla artırmıştır. Bu geniş pazarda, kafein ve kreatin gibi maddeler güçlü bilimsel kanıtlarla yerini sağlamlaştırırken; her geçen gün yeni ergojenik takviyeler de piyasaya sunulmaya ve bilimsel araştırmalara konu olmaya devam etmektedir.
SM nitrik oksit seviyesinde bir artışa neden olarak çalışan kaslardaki kan akışını artırarak amonyağın (kas yorgunluğunun bir belirteci) temizlenmesine yardımcı olabilir. Bu sayede egzersiz sırasındaki yorgunluk hissi geciktirilebilir. Ek olarak malat egzersiz sırasında enerji üretimini artırırken laktik asidin birikme hızını azaltır. Sitrülin ve malat kombinasyonu ise genel olarak enerji üretimi ve antrenman sırasındaki metabolik atıkların temizlenmesi görevlerine yardımcı olur (enerji üretimi sonucunda ortaya çıkan metabolik yan ürünler). Hem hayvan hem de insan modellerinde sonuçlar, SM’ın hepatik üreogenezi uyardığını ve renal bikarbonat geri emilimini desteklediğini gösterir. Bu metabolik eylemler, asidoz ve amonyak zehirlenmesine karşı koruyucu bir etki sağlar ve insanlarda SM’ın yorgunluğa dirençli özelliğini açıklayabilir.
Çalışma, randomize, çift kör (içecekleri yapan araştırmacı ile konuları değerlendiren araştırmacı farklıydı), 2 periyotlu çapraz tasarım kullanılarak gerçekleştirildi. Katılımcılar, test çalışmasından 1 saat önce SM ya da plasebo (2 dönemlik çapraz tasarım (yani 2 dönemlik SM kullanımından plasebo ya da plasebodan SM kullanımını) aldılar. Deneklere, rastgele, bir 200ml SM içecek ve görünüm, koku, kıvam ve tat bakımından benzer 200ml plasebo içecek (20ml limon suyu, 10g pudra şekeri, 60mg sodyum sakarin ve 200ml çözelti tamamlanana kadar musluk suyu) verildi (Çalışmanın orijinal ilk baskı metninde plasebo içeriği 20 mL limon suyu ve 10 g şeker olarak belirtilmiş olsa da; derginin daha sonra yayımladığı resmi düzeltme bildirisinde (Erratum) bu sayıların bir dizgi hatası olduğu, asıl plasebo formülünün 2mL limon suyu ve 1g pudra şekeri olduğu netleştirilmiştir). Her iki içecek de tamamen eriyene kadar çalkalandı ve tek kullanımlık beyaz plastik bardaklarda servis edildi. Denekler içeceği test çalışmasından 1 saat önce içti. Deneklere olası yan etkileri ve bunların eğitim ve takviye protokollerine uyumunu araştırmacılara bildirmeleri talimatı verildi. Denekler 1 uyum seansına ve 2 özdeş test seansına katıldı.
Bu çalışma, ortalama ağırlıkları 81.12 ± 17.43kg ve ortalama yaşları 29.80 ± 7.64 yıl olan 41 sağlıklı erkekle Şubat ve Mart ayları boyunca gerçekleştirildi. Çalışma, İspanya’nın güneyinde bulunan 6 spor salonunda gerçekleştirildi. Bu spor salonları Cordoba, Granada ve Almeria şehirlerinde bulunuyordu. Katılımcılar bu şehirlerde bulunan spor salonlarından çalışmaya seçildiler. Denekler tarafından uyum seansında (çalışma döneminden 1 hafta önce) bilgilendirilmiş onam beyanları imzalandı, tıbbi ve egzersiz öykü formları dolduruldu. Tüm katılımcılar kronik hastalıklardan uzaktı. Düzenli olarak reçeteli ilaçlar ve herhangi bir ergojenik yardım almıyorlardı ve daha önce hiç SM takviyesi almamışlardı. Ayrıca, tüm denekler en az son 6 ay boyunca kuvvet antrenmanlarına katılmış ve fiziksel olarak aktifti. Ayrıca Pectoral antrenman protokolüne tamamen alışkınlardı. Denekler, önceki 6 ay boyunca haftada ortalama 6 ± 2 saat ve haftada 4 ± 2 gün antrenman yapmışlardı.
Bu çalışmaya katılmak için deneklerin, Pectoral egzersizleri içeren benzer bir programı hali hazırda haftada 3 saatten fazla uyguladıklarını belirten beyanları imzalamaları, önceden belirlenmiş bir egzersiz programını sürdürüyor olmaları, tüm çalışma boyunca herhangi bir spor faaliyetine katılmamaları, anabolik steroid kullanmış olmamaları, 8 haftalık bir süre boyunca kreatin, HMB (Beta-Hidroksi, Beta-Metilbütirat, Lösin), termojenik ya da ergojenik seviyelerde herhangi bir besin takviyesi ve çalışma sırasında herhangi bir besin takviyesi ya da reçetesiz ilaç almamış olmaları, çalışmaya katılımlarını tehlikeye atacak herhangi bir mevcut tıbbi duruma sahip olmamaları ve normal diyetlerinde herhangi bir değişiklik yapmamaları gerekiyordu.
Antrenman programı haftada 5 antrenmandan oluşuyordu (Pazartesi’den Cuma’ya kadar). Bölgesel olacak şekilde dizayn edilen günler şu şekildeydi: Pazartesi göğüs, Salı sırt, Çarşamba bacak, Perşembe omuz ve Cuma kol. Cumartesi ve Pazar dinlenme günleriydi. Antrenman programı 2 haftalık çalışma döneminde aynıydı (aynı egzersizler, ağırlık, setler ve tekrarlar). Uygulamalar arasındaki arınma süresi (bu arınma/temizlenme süresi SM için geçeliydi) 1 haftaydı. Katılımcılar, test gününde (Pazartesi), içeceği tükettikten 1 saat sonra, 8 set Flat Barbbell Bench Press egzersizi için önceden belirlenmiş 1TM’larının %80’inde tekrar-yorgunluk testini gerçekleştirdiler. Her denek için 16 ölçüm yapıldı (SM seans günü için 8 ve plasebo seans günü için 8). Göğüs egzersiz protokolü aşağıdaki sırayla 16 setten oluşuyordu:
(4 set Flat Barbbell Bench Press) (%80 1RM)
4 set Incline Barbbell Bench Press (%80 1RM)
4 set Incline Dumbbell Fly (%60 1RM)
{4 set Flat Barbbell Bench Press} (%80 1RM)
Her tekrarın temposu 3-4 saniyeydi. Egzersiz seansları her kişi için her zaman aynı zamandaydı. Tüm deneklerden, her egzersizi, her sette, tükenişe kadar uygulamaları istendi. Deneklere setler arasında 1 dakika ve her egzersiz arasında 2 dakika dinlenmeleri talimatı verildi (1. Resim). Denekler, test gününden (Pazartesi) önce 48 saat dinlendirildi. Testten önce deneklere, 2 haftalık çalışma süresi boyunca aynı yiyecekleri aynı sırayla yemeleri ve test günlerinde ve öncesindeki 2 gün boyunca kafeinli içecekleri tüketmemeleri talimatı verildi.
SM desteğinin göğüs egzersizinden 24 ve 48 saat sonra kas ağrısı üzerindeki etkisi, kişinin 1 ila 5 puan arasından bildirdiği bir ağrı skoru üzerinden test edildi. Denekler ağrılarını 1’den 5’e kadar şu ölçekte bildirdiler:
1- Ağrı yok
2- Minimum ağrı
3- Orta ağrı
4- Yüksek ağrı
5- Maksimum ağrı
Her set için tekrar sayısı ve kas ağrı skoru ortalama (±) standart hata olarak ifade edilir. Plasebo ile karşılaştırıldığında SM ile tekrarlar için artış yüzdesi Δ% olarak ifade edilir ve plasebo ile karşılaştırıldığında SM ile kas ağrısı için azalma yüzdesi %▿ olarak ifade edilir. Nicel değişkenler için (tekrar sayısı), plasebo ve SM arasındaki Flat Barbbell Bench Press setlerinde gerçekleştirilen tekrar sayısı farkı (S1-4: Pectoral antrenmanın başında 4 set. S1′-4′: Pectoral antrenmanının sonunda 4 set), grup içi faktöriyel 2 yönlü varyans analizi ile analiz edildi. Daha önce normalliği test etmek için Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testi, eş varyans varsayımı için F-Snedecor testi yapıldı. CM’ın kas ağrısı skoru üzerindeki etkisi (Pectoral egzersizden 24 ve 48 saat sonra) Wilcoxon işaretli sıra testi ile analiz edildi. Her set için tekrar sayısı ve kas ağrısı skoru için yanıt verenler ve yanıt vermeyenler için değer, 2 x 2 beklenmedik durum tablosu için Fisher’in kesin testi kullanılarak hesaplandı. Anlamlılık, p≤ 0.05 olasılığında kabul edildi.
SM’ın yutulması deneklerin çoğunluğu tarafından iyi tolere edildi ve yalnızca 6 (%15) denekte yutulmasının ardından bir yan etki olarak mide rahatsızlığı bildirildi. Tekrar sayısı, değerlendirilen üçüncü setten itibaren plasebo tedavisinden SM tedavisine önemli bir artış gösterdi. Bu artış, her grup içindeki set sayısıyla (1-4 set grubu (Pectoral antrenmanın başında) ve 1′-4′ (Pectoral antrenmanın sonunda) set grubu) pozitif olarak ilişkiliydi ve S4 ve S4′ için %18 ekstra tekrar ve son set için %53 ekstra tekrar elde edildi. Yanıt verenlerin yüzdesi S4 için %61, son set için %100’dü. Plasebo ile karşılaştırıldığında, egzersizden 24 ve 48 saat sonra kas ağrısı skoru, SM denemesinde önemli ölçüde daha düşüktü ve her zaman noktasında %40’lık eşit azalan yüzde değerine ulaştı. Egzersizden 24 ve 48 saat sonra yanıt verenlerin yüzdesi önemli ölçüde eşitti (%97.56’ya karşı %90.24).
1. Bendahan, D, Mattei, JP, Ghattas, B, Confort-Gouny, S, Le Guern, ME, and Cozzone, PJ. Citrulline/malate promotes aerobic energy production in human exercising muscle. Br J Sports Med 36: 282-289, 2002.
2. Briand, J, Blehaut, H, Calvayrac, R, and Laval-Martin, D. Use of a microbial model for the determination of drug effects on cell metabolism and energetics: study of citrulline-malate. Biopharm Drug Dispos 13: 1-22, 1992.
3. Bryla, J and Niedzeweicka, A. Relationship between pyruvate carboxylation and citrulline synthesis in rat liver mitochondria: The effect of ammonia and energy. Int J Biochem 10: 235-239, 1979.
4. Callis, A, Magnan De Bornier, B, Serrano, JJ, Bellet, H, and Saumade, R. Activity of citrulline malate on acid-base balance and blood ammonia and amino acid levels. Study in the animal and in man. Arzneimittelforschung 41: 660-663, 1991.
5. Carbasse, M. Essai randomisé en double aveugle contre placebo du malate de citrulline en gériatrie. Rev Gériatrie 10: 286-288, 1985.
6. Curis, E, Crenn, P, and Cynober, L. Citrulline and the gut. Curr Opin Clin Nutr Metab Care 10: 620-626, 2007.
7. Dahan, R and Caulin, C. Evaluation clinique des antiasthéniques. Thérapie 39: 547-652, 1984.
8. Goubel, F, Vanhoutte, C, Allaf, O, Verleye, M, and Gillardin, JM. Citrulline malate limits increase in muscle fatigue induced by bacterial endotoxins. Can J Physiol Pharmacol 75: 205-207, 1997.
9. Hayashi, T, Juliet, PA, Matsui-Hirai, H, Miyazaki, A, Fukatsu, A, Funami, J, Iguchi A, and Ignarro, LJ. l-Citrulline and l-arginine supplementation retards the progression of high-cholesterol-diet-induced atherosclerosis in rabbits. Proc Natl Acad Sci USA 102: 13681-13686, 2005.
10. Hill, AV, Long, CNH, and Lupton, H. Muscular exercise, Lactic acid and the supply and utilization of oxygen. Parts I-III. Proc R Soc Lond 96: 438-478, 1924.
11. Lowenstein, JM. Ammonia production in muscles and other tissues: The purine nucleotide cycle. Physiol Rev 52: 382-414, 1972.
12. Osowska, S, Moinard, C, Neveux, N, Loi, C, and Cynober, L. Citrulline increases arginine pools and restores nitrogen balance after massive intestinal resection. Gut 53: 1781-1786, 2004.
13. Petrovic, V, Buzadzic, B, Korac, A, Vasilijevic, A, Jankovic, A, Micunovic, K, and Korac, B. Antioxidative defence alterations in skeletal muscle during prolonged acclimation to cold: role of L-arginine/NO-producing pathway. J Exp Biol 211: 114-120, 2008.
14. Vanuxem, P, Vanuxem, D, Fomaris, E, and Bernasconi, P. The role of lactate and ammonium in fatigue. Gazette Medicale 7: 62-72, 1986.